Αρχείο για Οκτώβριος, 2013

Νέος Καθηγούμενος τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τοῦ Ἐσφιγμένου ἐξελέγη παμψηφεί ὁ Γέρων Ἱερομόναχος Βαρθολομαῖος,

Posted in Uncategorized on Οκτώβριος 14, 2013 by aretimaurogianni

Νέος Καθηγούμενος τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τοῦ Ἐσφιγμένου ἐξελέγη παμψηφεί ὁ Γέρων Ἱερομόναχος Βαρθολομαῖος,


1377280_478984265532323_57773419_n

Ἡ Ἱερά Μονή τοῦ Ἐσφιγμένου Ἁγίου Ὄρους ἀνακοινώνει ὅτι μετά τήν πρός Κύριον ἐκδημίαν τοῦ πολυφιλήτου Καθηγουμένου ἡμῶν Ἀρχιμανδρίτου Χρυσοστόμου, ἔλαβε χώραν σήμερον, 26.9/9. 10.2013, ἡμέραν Τετάρτην, ἡ διαδικασία ἐκλογῆςτοῦ νέου Καθηγουμένου συμφώνως πρός τά ὁριζόμενα εἰς τόν Καταστατικόν Χάρτην τοῦ Ἁγίου Ὄρους.
Νέος Καθηγούμενος τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τοῦ Ἐσφιγμένου ἐξελέγη παμψηφεί ὁ Γέρων Ἱερομόναχος Βαρθολομαῖος, ὁ ὁποῖος καί ἀνέλαβεν ἀμέσως τά καθήκοντά του εἰς συνέχισιν τοῦ ἔργου τοῦ ἀειμνήστου Γέροντος Χρυσοστόμου.
Ὁ Καθηγούμενος τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τοῦ Ἐσφιγμένου Ἀρχιμανδρίτης Βαρθολομαῖος, κατά κόσμον Ἀναστάσιος Γαζέτας τοῦ Παναγιώτου καί τῆς Δήμητρας ἐγεννήθη ἐν Ἀθήναις τό ἔτος 1973. Περατώσας τάς ἐγκυκλίους αὐτοῦ σπουδάς ἐφοίτησεν εἰς τήν Θεολογικήν Σχολήν Ἀθηνῶν.
Τό ἔτος 1992 προσῆλθεν καὶ ἐκάρη εἰς τό τότε ὑπό τόν Γέροντα Χρυσόστομον (Κατσουλιέρην) Ἱερόν Σιμωνοπετριτικόν Κελλίον τοῦ Εὐαγγελισμοῦ παρά τάς Καρυάς. Ἐκεῖ χειροτονηθείς διάκονος καί πρεσβύτερος παρέμεινεν ἕως τοῦ 2005.
Ἀπό τοῦ ἔτους αὐτοῦ καί ἐντεῦθεν, ὁμοῦ μετά τοῦ ἀειμνήστου Ἀρχιμ. Χρυσοστόμου καί τῆς λοιπῆς ἀδελφότητος ἀνέλαβε τήν διακονίαν τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἐσφιγμένου ὑπηρετῶν ὡς Προϊστάμενος καί Ἐπίτροπος εἰς τήν Γεροντικήν Σύναξιν Αὐτῆς καί ἐκπροσωπήσας Αὐτήν πολλάκις εἰς τήν Ἱεράν Κοινότητα.
Σύμπασα ἡ ἀδελφότης τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἐσφιγμένου ὁμοῦ μετά τῶν φίλων καί συνεργατῶν Αὐτῆς προσεύχεται, ὁ Κύριος νά ἀναπαύσῃ τήν ψυχήν τοῦ κοιμηθέντος Γέροντός μας καί ἡ Κυρία Θεοτόκος, ἡ Ἔφορος καί προστάτις τοῦ Ἁγίου Ὄρους νά σκέπῃ καί ἐνισχύῃ τόν νέον Καθηγούμενον πρός δόξαν Θεοῦ, κραταίωσιν τοῦ Ἱεροῦ ἡμῶν τόπου καί πλήρη ἐφαρμογήν τῆς κανονικῆς τάξεως περί τήν Ἱεράν Μονήν συμφώνως πρὸς τάς ἀποφάσεις τῆς Ἱερᾶς Κοινότητος καί τῆς Μητρός Μεγάλης τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας.

Ἐν Καρυαῖς τῇ 26ῃ Σεπτεμβρίου/9ῃ Ὀκτωβρίου 2013
Ἐκ τῆς Γραμματείας τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τοῦ Ἐσφιγμένου.

You might also like:

ΕΠΙΚΑΙΡΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ Λυτρωτικές δοκιμασίες

Posted in Uncategorized on Οκτώβριος 14, 2013 by aretimaurogianni

ΕΠΙΚΑΙΡΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ Λυτρωτικές δοκιμασίες

f8a2b-734095_299226113549274_1045889998_n

«Δώρο δικό σου ο πόνος
δώρο δικό σου απ? τα ακριβά
και φθάνω να σ? ευγνωμονώ
γι? αυτές τις ώρες που πονώ».
Γ. Βερίτης

Αρχιμανδρίτης ΙΓΝΑΤΙΟΣ Θ. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ*

Ο πόνος είναι σύμφυτος με τον άνθρωπο. Ο πρώτος ήχος από το στοματάκι του νιογέννητου μωρού είναι το κλάμα· μ? αυτό αντικρίζει τη ζωή. Σύντομη η διάρκεια της ζωής μας. Ενας φευγαλέος υδρατμός, όπως θα πει ο Αγιος Ιάκωβος ο αδελφόθεος. ‘Ατμίς η προς ολίγον φαινομένη, έπειτα δε και αφανιζομένη’ (Ιακ. 4, 14) Και πριν απ? αυτόν ο Δαβίδ θα ομολογήσει ‘Ανθρωπος, ωσεί χόρτος αι ημέραι αυτού, ωσεί άνθος του αγρού ούτως εξανθήσει’ (ψαλμ. 102, 5). Και ο υμνωδός της εξοδίου ακολουθίας ‘Ως άνθος μαραίνεται και ως όναρ παρέρχεται?’.
Ψυχολόγοι, κοινωνιολόγοι, φιλόσοφοι και θεολόγοι εμελέτησαν αυτό το πρόβλημα χωρίς να μπορέσουν να τον εξαφανίσουν από την ανθρωπότητα. Ανακάλυψαν παυσίπονα κι αυτά με ‘ημερομηνία λήξεως’ όχι όμως πως τον εξάλειψαν. Η αιτία είναι αυτοφυής και η πιο αυθεντική απάντηση είναι αυτή που δίνει ο χριστιανισμός, η πίστη, ο νόμος του Θεού.
Θεολογικώς η απάντηση είναι διπλή: Είναι συνέπεια της πτώσεως όπως άλλωστε όλα τα κακά. Είναι αποτέλεσμα της κακής χρήσεως της ελευθερίας. Είναι καρπός της παρακοής.
Ηθικώς: Είναι ευκαιρία και μέσο αρετής και τελειώσεως.
Ο Αγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος θα πει: «Θεός εμοί σεβαστός, καν φέρη ταναντία. Το γαρ με κάμνειν, φάρμακον σωτηρίας». Και ο μέγας Βασίλειος: «Ο δοκιμάζων ημών τας καρδίας διά μακράς και παρατεταμένης της δοκιμασίας βούλεται ημάς της δικαιοσύνης στεφανίτας αποδειχθήναι». Και θα τονίσει με έμφαση και θα μας συστήσει «ύλην αρετής ποιού την ασθένειαν».
Ο δε μεγάλος ασκητής ο Μακάριος ο Αιγύπτιος θα συμπληρώσει: «Ειδώς ο Θεός την ασθένειαν, οικονομεί σε εις θλίψεις, ίνα ταπεινός γένη και σπουδαιότερος του επιζητείν τον Θεόν». Ο Θεός μέσω της ασθένειάς μας, των ψυχικών και σωματικών πόνων, μας οδηγεί στην ταπείνωση και δι? αυτής βοηθούμεθα και ωθούμεθα να ζητάμε και να καταφεύγουμε στον Θεό. Και ζώντες έτσι και πορευόμενοι έτσι και σκεπτόμενοι το αιώνιο κέρδος των θλίψεων δεν θα στενοχωριόμαστε και «υμείς λυπηθήσεσθε, αλλ? η λύπη υμών εις χαράν γενήσεται» (Ιωαν. 16, 20). Αυτήν τη μετάλλαξη του πόνου κάνει ο Χριστός σ? εκείνους που με ταπείνωση και υπομονή σηκώνουν στην καρδιά και στη ζωή τους τους σταυρούς του πόνου.
Ο μεγάλος Γκαίτε έλεγε: «Τα μάτια του ανθρώπου βλέπουν τον Θεό καθαρότερα μέσα από τα δάκρυα». Και ο επίσης μεγάλος Μπετόβεν: «Οι εκλεκτοί μεσ? απ? τον πόνο φθάνουν στη χαρά».
Μα οι περισσότεροι ψάχνουν να βρουν άλλα φάρμακα και άλλους δρόμους για να θεραπεύσουν τους πόνους τους και να λύσουν τα προβλήματά τους με άλλα κριτήρια τους βλέπουν και δεν φτάνουν στη σωστή έρευνα, στη σωστή αξιολόγηση και στη σωστή αξιοποίηση.
Διάβασα σε ένα βιβλίο του εκλεκτού θεολόγου Μιχ. Μιχαηλίδη «Στην αγορά τ? ουρανού δεν υπάρχουν φτηνά πράγματα. Οι στιγμές του πόνου και της θυσίας είναι στιγμές ευλογίας. Κοντά σε κάθε σταυρό είναι και μια ανάσταση. Μετά το ‘τετέλεσται’ ακούγεται το γλυκόηχο τραγούδι ‘χαίρετε’. Οι επιστολές της αγάπης του Κυρίου συνήθως έρχονται σε πένθιμο φάκελο. Τα μηνύματα της αγάπης Του έρχονται συχνά μέσα σε καταιγίδες όπως δόθηκε ο Νόμος Του στο Σινά μέσα σε φωτιά και καπνό και ήχους σαλπίγγων.
Στην παραγωγή του ροδέλαιου, το πιο θαυμαστό είναι ότι τα τριαντάφυλλα πρέπει να μαζευτούν στις πιο σκοτεινές ώρες. Οι τρυγητές αρχίζουν το μάζεμα στη μια μετά τα μεσάνυχτα και τελειώνουν στις δύο. Εχει αποδειχθεί, ύστερα από επιστημονικά πειράματα, ότι σαράντα τοις εκατό από την ευωδιά, χάνεται στο φως της ημέρας».
Και καταλήγει ο κ. Μιχαηλίδης: «Ετσι γίνεται και στη ζωή. Στις σκοτεινές και δύσκολες ώρες του πόνου πλάθεται το ευωδιαστό ροδέλαιο της αγιότητας. Για να γίνει κανείς ‘ευωδία Χριστού’ πρέπει πρώτα να πονέσει».
Οι όμορφες ψυχές βλέπουν και ζουν τον πόνον ως ευλογία. Ως ευφροσύνη της καρδιάς τους και μαζί με τον Δαβίδ, αγαλλόμενοι λένε στον Θεό ‘Κύριε κατά το πλήθος των οδυνών μου εν τη καρδία μου, αι παρακλήσεις σου (η βοήθειά Σου) εύφραναν την καρδία μου’ (ψαλμ. 93, 19).
Πρόκειται για τη μια μοναδική κι αληθινή ευλογία που ζώντας τη μας εξασφαλίζει την αιώνια και ουράνια μακαριότητα. Τι άλλο θα θέλαμε; Θα θέλαμε άλλο δώρο από τον Θεό;

*θεολόγος – τ. λυκειάρχης

ΕΠΙΚΑΙΡΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ Λυτρωτικές δοκιμασίες

Posted in Uncategorized on Οκτώβριος 14, 2013 by aretimaurogianni

ΕΠΙΚΑΙΡΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ Λυτρωτικές δοκιμασίες

e0c40-cea4cebfce98ceb5ceafcebfcea0ceacceb8cebfcf8228e29c9fce91cf81cf87ceb9ceb5cf80ceafcf83cebacebfcf80cebfcf82cea7cf81ceb9cf83cf84cf

«Δώρο δικό σου ο πόνος
δώρο δικό σου απ? τα ακριβά
και φθάνω να σ? ευγνωμονώ
γι? αυτές τις ώρες που πονώ».
Γ. Βερίτης

Αρχιμανδρίτης ΙΓΝΑΤΙΟΣ Θ. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ*

Ο πόνος είναι σύμφυτος με τον άνθρωπο. Ο πρώτος ήχος από το στοματάκι του νιογέννητου μωρού είναι το κλάμα· μ? αυτό αντικρίζει τη ζωή. Σύντομη η διάρκεια της ζωής μας. Ενας φευγαλέος υδρατμός, όπως θα πει ο Αγιος Ιάκωβος ο αδελφόθεος. ‘Ατμίς η προς ολίγον φαινομένη, έπειτα δε και αφανιζομένη’ (Ιακ. 4, 14) Και πριν απ? αυτόν ο Δαβίδ θα ομολογήσει ‘Ανθρωπος, ωσεί χόρτος αι ημέραι αυτού, ωσεί άνθος του αγρού ούτως εξανθήσει’ (ψαλμ. 102, 5). Και ο υμνωδός της εξοδίου ακολουθίας ‘Ως άνθος μαραίνεται και ως όναρ παρέρχεται?’.
Ψυχολόγοι, κοινωνιολόγοι, φιλόσοφοι και θεολόγοι εμελέτησαν αυτό το πρόβλημα χωρίς να μπορέσουν να τον εξαφανίσουν από την ανθρωπότητα. Ανακάλυψαν παυσίπονα κι αυτά με ‘ημερομηνία λήξεως’ όχι όμως πως τον εξάλειψαν. Η αιτία είναι αυτοφυής και η πιο αυθεντική απάντηση είναι αυτή που δίνει ο χριστιανισμός, η πίστη, ο νόμος του Θεού.
Θεολογικώς η απάντηση είναι διπλή: Είναι συνέπεια της πτώσεως όπως άλλωστε όλα τα κακά. Είναι αποτέλεσμα της κακής χρήσεως της ελευθερίας. Είναι καρπός της παρακοής.
Ηθικώς: Είναι ευκαιρία και μέσο αρετής και τελειώσεως.
Ο Αγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος θα πει: «Θεός εμοί σεβαστός, καν φέρη ταναντία. Το γαρ με κάμνειν, φάρμακον σωτηρίας». Και ο μέγας Βασίλειος: «Ο δοκιμάζων ημών τας καρδίας διά μακράς και παρατεταμένης της δοκιμασίας βούλεται ημάς της δικαιοσύνης στεφανίτας αποδειχθήναι». Και θα τονίσει με έμφαση και θα μας συστήσει «ύλην αρετής ποιού την ασθένειαν».
Ο δε μεγάλος ασκητής ο Μακάριος ο Αιγύπτιος θα συμπληρώσει: «Ειδώς ο Θεός την ασθένειαν, οικονομεί σε εις θλίψεις, ίνα ταπεινός γένη και σπουδαιότερος του επιζητείν τον Θεόν». Ο Θεός μέσω της ασθένειάς μας, των ψυχικών και σωματικών πόνων, μας οδηγεί στην ταπείνωση και δι? αυτής βοηθούμεθα και ωθούμεθα να ζητάμε και να καταφεύγουμε στον Θεό. Και ζώντες έτσι και πορευόμενοι έτσι και σκεπτόμενοι το αιώνιο κέρδος των θλίψεων δεν θα στενοχωριόμαστε και «υμείς λυπηθήσεσθε, αλλ? η λύπη υμών εις χαράν γενήσεται» (Ιωαν. 16, 20). Αυτήν τη μετάλλαξη του πόνου κάνει ο Χριστός σ? εκείνους που με ταπείνωση και υπομονή σηκώνουν στην καρδιά και στη ζωή τους τους σταυρούς του πόνου.
Ο μεγάλος Γκαίτε έλεγε: «Τα μάτια του ανθρώπου βλέπουν τον Θεό καθαρότερα μέσα από τα δάκρυα». Και ο επίσης μεγάλος Μπετόβεν: «Οι εκλεκτοί μεσ? απ? τον πόνο φθάνουν στη χαρά».
Μα οι περισσότεροι ψάχνουν να βρουν άλλα φάρμακα και άλλους δρόμους για να θεραπεύσουν τους πόνους τους και να λύσουν τα προβλήματά τους με άλλα κριτήρια τους βλέπουν και δεν φτάνουν στη σωστή έρευνα, στη σωστή αξιολόγηση και στη σωστή αξιοποίηση.
Διάβασα σε ένα βιβλίο του εκλεκτού θεολόγου Μιχ. Μιχαηλίδη «Στην αγορά τ? ουρανού δεν υπάρχουν φτηνά πράγματα. Οι στιγμές του πόνου και της θυσίας είναι στιγμές ευλογίας. Κοντά σε κάθε σταυρό είναι και μια ανάσταση. Μετά το ‘τετέλεσται’ ακούγεται το γλυκόηχο τραγούδι ‘χαίρετε’. Οι επιστολές της αγάπης του Κυρίου συνήθως έρχονται σε πένθιμο φάκελο. Τα μηνύματα της αγάπης Του έρχονται συχνά μέσα σε καταιγίδες όπως δόθηκε ο Νόμος Του στο Σινά μέσα σε φωτιά και καπνό και ήχους σαλπίγγων.
Στην παραγωγή του ροδέλαιου, το πιο θαυμαστό είναι ότι τα τριαντάφυλλα πρέπει να μαζευτούν στις πιο σκοτεινές ώρες. Οι τρυγητές αρχίζουν το μάζεμα στη μια μετά τα μεσάνυχτα και τελειώνουν στις δύο. Εχει αποδειχθεί, ύστερα από επιστημονικά πειράματα, ότι σαράντα τοις εκατό από την ευωδιά, χάνεται στο φως της ημέρας».
Και καταλήγει ο κ. Μιχαηλίδης: «Ετσι γίνεται και στη ζωή. Στις σκοτεινές και δύσκολες ώρες του πόνου πλάθεται το ευωδιαστό ροδέλαιο της αγιότητας. Για να γίνει κανείς ‘ευωδία Χριστού’ πρέπει πρώτα να πονέσει».
Οι όμορφες ψυχές βλέπουν και ζουν τον πόνον ως ευλογία. Ως ευφροσύνη της καρδιάς τους και μαζί με τον Δαβίδ, αγαλλόμενοι λένε στον Θεό ‘Κύριε κατά το πλήθος των οδυνών μου εν τη καρδία μου, αι παρακλήσεις σου (η βοήθειά Σου) εύφραναν την καρδία μου’ (ψαλμ. 93, 19).
Πρόκειται για τη μια μοναδική κι αληθινή ευλογία που ζώντας τη μας εξασφαλίζει την αιώνια και ουράνια μακαριότητα. Τι άλλο θα θέλαμε; Θα θέλαμε άλλο δώρο από τον Θεό;

*θεολόγος – τ. λυκειάρχης

Παιδί και βυζαντινή εικόνα

Posted in Uncategorized on Οκτώβριος 14, 2013 by aretimaurogianni

Παιδί και βυζαντινή εικόνα

cf0e5-cea4cebfce98ceb5ceafcebfcea0ceacceb8cebfcf8228ce91cf81cf87ceb9ceb5cf80ceafcf83cebacebfcf80cebfcf82cea7cf81ceb9cf83cf84cf8cceb4

Παιδί και βυζαντινή εικόνα

του Δημήτρη Νατσιού, Δασκάλου-Θεολόγου από το Κιλκίς
Το έχουμε τονίσει επανειλημμένως ότι από τα σχολικά εγχειρίδια, τα βιβλία Γλώσσας, τα Αναγνωστικά του Δημοτικού-όπως τα ονομάζαμε παλαιότερα-είναι τα κρισιμότερα και από πλευράς συγγραφής, τα δυσκολότερα. (Μία διευκρίνηση. Τα βιβλία Γλώσσας, ονομάζονταν Αναγνωστικά, όχι μόνο γιατί μέσω των βιβλίων αυτών, μάθαινε ο μαθητής ανάγνωση, να συλλαβίζει, να διαβάζει.
Αυτό τελειώνει στην Α’ Δημοτικού.Με τα παλιά, ωραία Αναγνωστικά, γινόταν ανάγνωση του πολιτισμού μας. Ξεφυλλίζοντάς τα ο μαθητής περιδιάβαινε και οικειωνόταν τα, καθ’ ημάς, τιμαλφή. Τα βιβλία περιείχαν γνώσεις ιστορικές, γεωγραφικές, λαογραφικές.
Τα μυρίπνοα άνθη της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού, αρωμάτιζαν τα «φυλώμματά» τους. Γι’ αυτό και η συγγραφή τους ανατίθετο σε τρανούς και σπουδαίους λογοτέχνες και επιστήμονες και όχι, ως είθισται σήμερα, σε σκύβαλα και περιτρίμματα της εθνοαποδόμησης).
Τα βιβλία, λοιπόν, Γλώσσας, αλλά και ο δάσκαλος αποτελούν για τον μικρό μαθητή ενσάρκωση της κοινωνίας στην οποία το σχολείο τον οδηγεί. Στα βιβλία αντικατοπτρίζεται το ποιόν της κοινωνίας στην οποία καλείται ο μικρός μαθητής να ενηλικιωθεί και να προκόψει. Έχουμε αναφερθεί πολλές φορές στα ανούσια και επικίνδυνα κείμενα που περιέχουν τα βιβλία Γλώσσας.
Τα βιβλία όμως έχουν και εικαστική διάσταση. Και μέσω της εικόνας περνούν μηνύματα, κάποτε δραστικότερα από τον λόγο. (Η λέξη εικόνα προέρχεται από το ρήμα είκω, που σημαίνει ομοιάζω, εξ ου και ο σύγχρονος όρος «εικαστικές τέχνες»).
Πριν όμως ακροθίξουμε το περιεχόμενο των βιβλίων, μια αναφορά στον εικαστικό καλλωπισμό των τάξεων. Θυμάμαι πριν από αρκετά χρόνια, υπηρετούσα στο σχολείο των Άνω Σουρμένων, χωριό σκαρφαλωμένο στους πρόποδες του καταπράσινου και πανέμορφου όρους Μπέλλες, στα σύνορα με τα Σκόπια.
Συνηθίζω να έχω αναρτημένα, στους τοίχους της αίθουσας, κάδρα των ηρώων της ιστορίας μας, καθώς και λίγες εικόνες, βυζαντινές αγιογραφίες. Επισκέπτεται το διθέσιο σχολείο-έκλεισε πια-σχολικός σύμβουλος, «προοδευτικής» κοπής. (Ήταν τα χρόνια της σοσιαληστρικής λαίλαπας και φαυλοπραξίας).
Μου ζήτησε να κατεβάσω τις εικόνες και τα κάδρα των ηρώων, διότι δεν δημιουργούν «παιδαγωγική ατμόσφαιρα», τρομάζουν τα παιδιά και να αναρτήσω τοπία, ζώα και λοιπές χαζοχαρούμενες παραστάσεις.
Πρώτον, του απάντησα, η αίθουσα δεν είναι προέκταση του παιδικού δωματίου, πρέπει ο χώρος να αναδίδει σοβαρότητα. Δεύτερον, αν στρέψουν το βλέμμα τους τα παιδιά αριστερά αντικρίζουν το Μπέλλες και, αν κοιτάξουν δεξιά, την ωραιότατη λίμνη Δοϊράνη.
Τι δουλειά έχουν τα τοπία, όταν έχεις, ζωντανό μπροστά στα μάτια σου τον… τόπο.
Τρίτον, οι ήρωες, οι ανέσπερες μορφές τους, δεν «κατεβαίνουν», γιατί αυτοί μας ελευθέρωσαν, τα παιδιά τους συνήθισαν, έγιναν «φίλοι» τους.
Δεν κατάλαβε, σηκώθηκε και έφυγε. Δεν μπορώ να καταλάβω, γιατί μία φωτογραφία με γατάκια που παίζουν, είναι παιδαγωγικώς τελεσφερότερη από την παράσταση, γιά παράδειγμα, της Εξόδου του Μεσολογγίου.
Αντίθετα η δεύτερη διδάσκει μια πολύ υψηλή έννοια, την θυσία, ενώ η πρώτη είναι ένα ρηχό «μπακλαβούργημα», που θα έλεγε και ο Κόντογλου. Δεν θυμάμαι που το εντόπισα, αλλά σημείωσα ένα σπουδαίο κείμενο του Παλαμά, γι’ αυτήν την υποτίμηση ουσιαστικά του μαθητή, του παιδιού.
«Έχω για του παιδιού τον νου μια ιδέα κάπως διαφορετική από άλλους. Πιστεύω πως το μυαλό του, μπορεί να χωνέψει τροφή πιο λεπτή και πιο βαθιά απ’ όση συνηθίζουμε να του προσφέρουμε. Μέσα στον μικρόκοσμο της ψυχής του γίνονται πράγματα πιο πολλά κι απ’ όσα φαντάζονται του κόσμου οι ψυχολόγοι. Οι πιο μεγάλοι άνθρωποι μου φαίνεται πως είν’ εκείνοι που από τα πρώτα χρόνια τους γρικούσανε κουβέντες και αναστρεφότανε με ιδέες πιο ψηλές από το παιδακίσιο μπόι τους». (Σοφές κουβέντες.
Γιατί για παράδειγμα, να μην υπάρχουν στα βιβλία Γλώσσας αποσπάσματα από τα εξαίσια έργα του Πλούταρχου, του Μεγ. Βασιλείου-σε στρωτή νεοελληνική-του Παπαδιαμάντη και βρίσκεις ανοητολογήματα του τύπου «η Φρικαντέλα η μάγισσα»;).
Είναι γνωστό πως τα τελευταία χρόνια τα γνωστά, σκοτεινά κέντρα των Χριστομάχων, χρησιμοποιώντας το επιχείρημα του λεγόμενου ουδετερόθρησκου σχολείου, βάλθηκαν να αποκαθηλώσουν από τις σχολικές τάξεις τις εικόνες.
Στα σχολικά βιβλία Γλώσσας, οι σύγχρονοι αυτοί Εικονομάχοι, σχεδόν πέτυχαν τον εξοβελισμό της ορθόδοξης αγιογραφίας. Μετά βίας σ’ όλα τα βιβλία Γλώσσας του Δημοτικού θα συναντήσεις 5-6 εικόνες. (Ακόμη και στις εορταστικές ενότητες-Χριστούγεννα, Πάσχα-παρελαύνουν οι φραγκοζωγραφιές, κάρτες, αυγά και χιονάνθρωποι ενώ δεν θα βρεις, για παράδειγμα, εικόνα της Γέννησης του Χριστού στο κεφάλαιο για τα Χριστούγεννα της Ε’ Δημοτικού).
Κατ’ αυτούς το λιτό, «ανεξίκακον και αθεάτριστον» της βυζαντινής αγιογραφίας, δεν συνάδει με την παιδική ηλικία. Είναι όμως έτσι τα πράγματα; Χρησιμοποιώντας την εξαίρετη έκδοση της Ι. Μ. Τιμίου Προδρόμου Καρέας, «τι ξέρεις εσύ για τις εικόνες» σημειώνουμε τα εξής:
Αν βάλουμε το παιδί να ζωγραφίσει π.χ. ένα δέντρο, εκείνο θα ακολουθήσει φυσικότατα τη βυζαντινή ζωγραφική. Θα ζωγραφίσει το δέντρο με κάθε του φύλλο χωριστά, ευδιάκριτα, τον κάθε καρπό ολόκληρο, συγκεκριμένο. Διότι το παιδί έχει έμφυτη την αίσθηση της ενότητας, ενώ η δυτική τέχνη, που έχει ως κύριο χαρακτηριστικό της την αποσπασματικότητα, του δημιουργεί διλήμματα. Το παιδί δηλαδή δεν μπορεί να δημιουργήσει κάτι μισό, π.χ. ένα σπίτι ή ένα βουνό μισό και το άλλο μισό να χάνεται μέσα στη σκιά. Στο παιδικό σχέδιο, όπως και το βυζαντινό, όλα φαίνονται, όλα παρατίθενται. Όλα τα φύλλα είναι πάνω στα δέντρα, τίποτε δεν είναι πεσμένο κάτω.
Επίσης το παιδί δεν δεσμεύεται από τους νόμους της οπτικής και της προοπτικής. Αν του πεις να ζωγραφίσει την οικογένειά του, θα ζωγραφίσει μεγαλύτερο τον πατέρα, λίγο μικρότερη τη μητέρα και τα παιδιά ακόμη μικρότερα. Θα ζωγραφίσει δηλαδή αξιολογικά, όπως κάνει και η βυζαντινή τέχνη. Έχουμε δει εικόνες στις οποίες το πρόσωπο που κυριαρχεί, ζωγραφίζεται μεγαλύτερο. (Η Θεοτόκος στην εικόνα της Γέννησης του Χριστού, ο Παύλος και ο Πέτρος στην εικόνα της Πεντηκοστής). Ζωγραφίζονται μεγαλύτεροι αξιολογικά, σύμφωνα με την πνευματική προοπτική. Απ’ αυτά γίνεται κατανοητό ότι στο παιδί η βυζαντινή ζωγραφική ταιριάζει περισσότερο, διότι δεν το βάζει σε διλήμματα σκιοπλαστικά, ανταγωνισμούς στο θέμα όλου και μέρους, στο προοπτικό βάθος και το βοηθά να εκφράσει αυτό που έχει μέσα του.
Ένα άλλο σημείο ταυτίσεως παιδικού σχεδίου και βυζαντινού, είναι η θέα των αθεάτων. Η βυζαντινή εικόνα ιστορεί, όχι μόνο τα θεατά, αλλά και τα αθέατα ακόμη, πράγμα που δεν μπορεί να το κάνει η δυτική φαινομενοκρατική τέχνη. Π.χ. στην εικόνα της ιάσεως του Παραλυτικού του Ευαγγελίου, εικονίζονται έξω από το σπίτι όσα διαδραματίζονται μέσα στο σπίτι, του οποίου οι άνθρωποι που μετέφεραν τον Παραλυτικό διέρρηξαν τη στέγη. Επειδή δεν ήταν δυνατόν να παρουσιαστούν καταλεπτώς τα γεγονότα, αν ζωγραφίζονταν μέσα στο σπίτι και θα παρέμεναν αθέατα, η βυζαντινή τέχνη βρίσκει αυτή τη λύση, τα παρουσιάζει σαν να διαδραματίζονται έξω. Ή σαν να γίνονται διάφανοι οι τοίχοι και να αποκαλύπτονται όλα.
Το ίδιο κάνει και το παιδί στη ζωγραφική του. Η θέα των αθεάτων είναι πολύ φυσική για το παιδί, γιατί μέσα του έχει μία ολοκληρωμένη θεώρηση του κόσμου, που δεν δεσμεύεται από τους νόμους της προοπτικής. Έτσι, αν το βάλεις να ζωγραφίσει το σπίτι του, το ζωγραφίζει σαν διάφανο. Οι άνθρωποι, τα έπιπλα, τα λουλούδια, είναι θεατά. Οι τοίχοι δεν εμποδίζουν τη θέα και της πιο μικρής λεπτομέρειας. Ή αν του πεις να ζωγραφίσει τη θάλασσα, θα τη ζωγραφίσει έτσι ώστε τα ψάρια όλα ναι είναι ορατά, όπως το κάνει και η βυζαντινή τέχνη, στην εικόνα της Βάπτισης.
Είναι φανερό λοιπόν ότι η τέχνη αυτή είναι πολύ οικεία στο παιδί, δεν του δημιουργεί διλήμματα, δεν το κοντράρει και το ωριμάζει με τα μυστικά μηνύματα που του εμπνέει η αισθητική της:
Ότι δηλαδή όλη η κτίση είναι δώρο του Δημιουργού. Όλα είναι καμωμένα «καλά λίαν».
Όλα είναι συμφιλιωμένα μεταξύ τους, και το όλο και το επί μέρους, η ηρεμία, η ειρήνη και η αρμονία ξεχύνονται από τη συνύπαρξή τους. Και έτσι το δοξολογικό βίωμα κτίζεται μυστικά και υπαρξιακά στην παιδική ψυχή.
Και, συνοψίζοντας, τα παιδιά αντικρίζουν τις αξίες σαρκωμένες σε πρόσωπα. Έτσι μαθαίνει και όχι με τις αερόπλαστες ιδεολογίες και τιποτολογίες…
You might also like:

Τα λειτουργικά βιβλία της Εκκλησίας μας

Posted in Uncategorized on Οκτώβριος 14, 2013 by aretimaurogianni

Τα λειτουργικά βιβλία της Εκκλησίας μας

Λειτουργικά βιβλία καλούνται όσα χρησιμοποιούνται για την τέλεση των Ιερών Ακολουθιών της Εκκλησίας μας.

1. Το Ευαγγέλιο, το οποίο συμβολίζει την πραγματική παρουσία του Χριστού στην Εκκλησία και το γεγονός ότι η Εκκλησία διαφυλάσσει την Αλήθεια. Είναι το ιδιαίτερα διακοσμημένο βιβλίο της Εκκλησίας
πού θυμιάζεται, προσκυνείται και αποτίθεται πάνω στην Αγία Τράπεζα. Στη μια πλευρά του εικονίζεται η Σταύρωση και στην άλλη η Ανάσταση του Κυρίου. Στον Εσπερινό του Σαββάτου και την Κυριακή
προβάλλεται η Ανάσταση. Τις άλλες ημέρες προβάλλεται η Σταύρωση.

Διαιρείται κυρίως σε δύο μέρη.

Το πρώτο περιλαμβάνει τις περικοπές των Ευαγγελίων πού αναγιγνώσκονται καθημερινά ολόκληρο το χρόνο. Αρχίζει από την Κυριακή του Πάσχα. Μέχρι την Πεντηκοστή
αναγιγνώσκονται περικοπές από το «κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον». Μέχρι την Κυριακή μετά την Ύψωση του Τιμίου Σταυρού, αναγιγνώσκονται περικοπές από το «κατά Ματθαίον». Μέχρι την αρχή της
Τεσσαρακοστής από το «κατά Λουκάν» και μέχρι το Μεγάλο Σάββατο από το «κατά Μάρκον» Ευαγγέλιον. Στο τέλος του πρώτου αυτού μέρους περιέχονται και τα ένδεκα Εωθινά Ευαγγέλια πού διαβάζονται
εκ περιτροπής στον Όρθρο των Κυριακών.

Το δεύτερο μέρος του Ευαγγελίου περιλαμβάνει τις κατ’ εκλογή περικοπές των μεγάλων εορτών του έτους. Μετά από αυτά προστίθενται και οι Ευαγγελικές περικοπές που διαβάζονται κατά την τέλεση των
διαφόρων ειδικών Ακολουθιών και των Μυστηρίων.

2. Ο Απόστολος.
Είναι το βιβλίο του Αναγνώστου. Περιλαμβάνει τις περικοπές από τις Πράξεις και τις Επιστολές των Αποστόλων πού διαβάζονται εμμελώς στις Ακολουθίες του έτους.

3. Το Μέγα Ευχολόγιο.
Περιέχει τις Ακολουθίες των Μυστηρίων, τη Νεκρώσιμη Ακολουθία, την τάξη των χειροτονιών και των χειροθεσιών, την Ακολουθία εγκαινίων Ναών, διάφορες Ακολουθίες και Ευχές. Χρησιμοποιείται από τους
Ιερείς και Αρχιερείς.

Για ευκολότερη χρήση εκδίδονται μικρότερες και ειδικότερες συλλογές. Έτσι έχουμε:
(α)Το Αρχιερατικό
(β)Το Ιερατικό
(γ)Το Διακονικό
(δ)Το Μικρό Ευχολόγιο
(ε)Το Ιερό Ευχέλαιο, ο Γάμος, η Νεκρώσιμη Ακολουθία, το Εγκόλπιο του Αναγνώστου κ.λπ. το καθένα ως ξεχωριστό βιβλίο.

4. Το Μέγα Ωρολόγιο.
Περιλαμβάνει τις καθημερινές Ακολουθίες του νυχθημέρου, Εορτολόγιο, Συναξάριο, Απολυτίκια, Κοντάκια, Παρακλητικούς Κανόνες, Ακολουθία της Θείας Μεταλήψεως και λοιπά χρήσιμα στοιχεία. Είναι ένα
βιβλίο για όλους τους Χριστιανούς -Ιερείς, Ψάλτες, Λαϊκούς.

5. Τα Μηναία. 
Είναι δώδεκα βιβλία, ένα για κάθε μήνα του έτους, που περιέχουν τις Ακολουθίες των εορταζομένων κάθε ημέρα Αγίων. Περιλαμβάνουν το υμνολογικό υλικό του Εσπερινού και του Όρθρου, κάθε ημέρας.

6. Η Παρακλητική.
Το βιβλίο αυτό έχει Ακολουθίες πλήρεις στους οκτώ ήχους (γι’ αυτό λέγεται και Οκτώηχος), που ψάλλονται κατά τον Εσπερινό και τον Όρθρο. Κάθε εβδομάδα καθορίζεται ο ήχος της εβδομάδας και σε κάθε
ήχο υπάρχουν Ακολουθίες, για όλες τις ήμερες.

7. Το Τριώδιο.
Είναι το πρωτεύον βιβλίο της ομωνύμου περιόδου και ακολουθείται η τάξη που σε αυτό καθορίζεται. Περιλαμβάνει τις Ακολουθίες της περιόδου του Τριωδίου.

8. Το Πεντηκοστάριο. 
Περιλαμβάνει τις Ακολουθίες της περιόδου από την Κυριακή του Πάσχα μέχρι και την Πεντηκοστή. Παλαιότερα ονομαζόταν «Χαρμόσυνο Τριώδιον» ή «Τριώδιον των Ρόδων».

9. Το Ψαλτήριο. 
Περιλαμβάνει τους 150 ψαλμούς της Παλαιάς Διαθήκης, χωρισμένους σε 20 Καθίσματα, με τρεις στάσεις το καθένα. Στις Ιερές Μονές κάθε εβδομάδα διαβάζεται ολόκληρο το Ψαλτήρι.

10. Ο Συναξαριστής. 
Βιβλίο που περιέχει τους βίους των Αγίων κάθε ημέρας ολόκληρο το χρόνο.

You might also like:

Τά νυχτερινά φαντάσματα

Posted in Uncategorized on Οκτώβριος 14, 2013 by aretimaurogianni

Τά νυχτερινά φαντάσματα

ΤΑ ΝΥΧΤΕΡΙΝΑ ΦΑΝΤΑΣΜΑΤΑ
83aa6-1236483_438567412925683_1348916207_n
Ἕνας ἀδελφός ἠρώτησεν ἕνα Γέροντα:
-Πάτερ μου, τί εἶναι τά νυχτερινά φαντάσματα;
Ὁ Γέρων τοῦ ἀπεκρίθη:
-Τέκνον μου,
ὅπως ἀκριβῶς τήν ἡμέραν
ὁ διάβολος μᾶς ἀπασχολεῖ μέ διάφορους ξένους,
πρός τό πνευματικόν ἔργον, λογισμούς,
διά νά μή ἀπασχολούμεθα μέ τήν προσευχήν
καί τάς ἀγαθάς σκέψεις,
τοιουτοτρόπως, καί τήν νύκτα,
ἐπιδιώκει μέ διάφορα σοβαρά φαντάσματα
νά διαταράξῃ τήν διάνοιάν μας,
ἔως ὅτου κατορθώσῃ ὁ μισάνθρωπος
νά ἀχρηστεύσῃ καί τήν νυκτερινήν μας προσευχή.
Δι’ αὐτό δέν πρέπει καθόλου
νά προσέχωμεν εἰς αὐτά τά φαντάσματα.
( Εὐεργετινός, τόμ, Δ΄, σελ. 362 )
ΓΕΡΟΝΤΙΚΟΝ ΠΕΡΙ ΟΝΕΙΡΩΝ ΚΑΙ ΟΡΑΜΑΤΩΝ
( σελ. 334-335 )
You might also like:

Απαλλαγή κανένας Άγιος δεν εζήτησε από τον Θεό. Υπομονή να χαρίσει.

Posted in Uncategorized on Οκτώβριος 14, 2013 by aretimaurogianni

Απαλλαγή κανένας Άγιος δεν εζήτησε από τον Θεό. Υπομονή να χαρίσει.

Γέροντας Εφραίμ Κατουνακιώτης ΛΟΓΟΙ ΔΙΔΑΧΗΣ3f4bc-ce91ceadcebdceb1ceb7ceb5cf80ce91cebdceaccf83cf84ceb1cf83ceb7c2b7ce93ceadcf81cebfcebdcf84ceb1cf82cea0ceb1ce90cf83ceb9cebfcf82-
Υπομονή

Εγώ σας έχω πει ότι κάποτε με πλησίασε μια Γερόντισσα εκεί και λέει:

-Θέλω να εξομολογηθώ.

-Μα εγώ δεν εξομολογώ τους καλογήρους, θα εξομολογήσω καλογριές;
-Όχι, θέλω να πω τον λογισμό μου, λέει.-Ε, πες τον λογισμό σου.Αφού είπε κι εκείνη τα βάσανά της -γιατί πάντα βάσανα θα σου πει, δεν θα σου πει χαρές- λέει: «Είδα σαν ένα όραμα, ότι πάνω σ’ ένα βουναλάκι καθόντουσαν οι Πατριάρχαι Αβραάμ, Ισαάκ και Ιακώβ. Και λέω:-Οι Πατριάρχαι είσαστε;-Ναι, λένε, Αβραάμ, Ισαάκ και Ιακώβ.

-Νά ‘ρθω κι εγώ εκεί;

-Έλα.

-Από πού νά ‘ρθω;

-Να, από ΄κει, απ’ τον δρόμο.

-Δεν βλέπω κανέναν δρόμο.

-Εκεί είναι, ψάξε να τον βρεις.

-Μα, δεν βλέπω δρόμο.

-Ψαξε, βρε ευλογημένη, ψάξε και θα τον βρεις.

-Μα, αυτός ο δρόμος είναι δεκαπέντε πόντους, πώς θα περάσω; Όλο αγριοπούρναρα και αγκάθια. Θα σχίσω τα φορέματά μου, θα ματώσω τα ποδάρια μου.

-Α, κι εμείς από ‘κει περάσαμε και ήρθαμε εδώ πάνω.»

Το πράγμα θέλει να πει ότι διά μέσου των θλίψεων, δια μέσου των στενοχωριών, διά μέσου του αίματος, ο άνθρωπος θ’ ανέβει στον ουρανό. Με αμεριμνία και με άνεση, με αυτοκίνητο δεν πάμε, πάτερ, στον Παράδεισο. Θα δώσεις αίμα, να πάρεις πνεύμα.

Έξω αυτή η Γερόντισσα, να πούμε, δεν αναφέρω τ’ όνομά της. Καρκίνο, εγχειρήσεις, τούτο, εκείνο, αυτό κι όμως προσευχομένη είδε την Παναγία στο θρόνο της. «Περάστε οι όσιοι», λέει. Όλοι οι όσιοι πέρασαν μπροστά σαν παρέλαση, στην Παναγία. «Περάστε οι μεγαλομάρτυρες».

Αυτή καθότανε εκεί, Γερόντισσα ήταν, Ηγουμένη. Και στο τέλος πήγε, έβαλε μετάνοια φίλησε το χέρι της Παναγίας, ήταν ένα βελούδο! Και η Παναγία της είπε: «Υπομονή, υπομονή, υπομονή», και ξύπνησε, να πούμε. Δηλαδή αν θέλεις να είσαι μαθήτρια και μαθητής του Χριστού, θ’ ανέβεις κι εσύ απάνω στο Σταυρό.

Απαλλαγή κανένας Άγιος δεν εζήτησε από τον Θεό. Υπομονή να χαρίσει. Αν κάνεις υπομονή θά ‘χεις και λιγάκι μισθό, αν θά ‘χεις απαλλαγή, δεν έχεις τίποτες, μισθό δεν έχεις.

 ΗΛΙΑΣ  ΧΑΙΝΤΟΥΤΗΣ  27 ΔΕΚ 2Ο12